Matadoren - Uitgelicht.

REÜNIE 50-CC-GP-COUREURS


MATADOREN OP



MINIMOTOREN

De interviews met wegracecoryfeeën uit de jaren zeventig en tachtig die dit jaar en verleden jaar in MOTO 73 verschenen, hebben ertoe geleid dat op 28 augustus op initiatief van Aalt Toersen (vice-wereldkampioen 50-cc in 1969 en 1970) een reunie van oud-50-cc-prominenten plaatsvond. Plaats van handeling was Woerden, waar deelnemers en toeschouwers tijdens het Nationale Veteraan Treffen van de veteranen-toerclub „Oud maar sterk" een onvergetelijke dag beleefden!

Van 1962 tot en met 1983 was de 50-cc de lichtste klasse in de

GP-racerij. In die periode van 22 jaar speelden Nederlandse coureurs en konstrukteurs een grote rol in de kategorie van de „bor­relglaasjes". Na maar liefst zevenendertig 50-cc-GP's kon er een Nederlander als winnaar worden gehuldigd. Het begon in 1962 met Jan Huberts, die twee keer een GP won. Later volgden Paul Lodewijkx (vier), Aalt Toersen (zes), Jan de Vries (veertien), Theo Timmer (drie), Henk van Kessel (zeven) en Jan Bruins (één).

Jan de Vries veroverde de 50-cc-wereld­titel in 1971 en 1973, terwijl Henk van Kessel dat in 1974 deed. Buiten Aalt Toersen werden ook Paul Lodewijkx en Theo Timmer een keer vice-wereldkam­pioen.

Dat met name de 50-cc-kategorie in Nederland erg populair was, mag duidelijk zijn. Het waren echter niet alleen de va­derlandse coureurs die de nodige roem vergaarden. Ook op het gebied van het konstrueren van 50-cc-machientjes ston­den de Nederlanders hun mannetje. We noemen u als belangrijkste merken de Van Veen-Kreidlers en Jamathi's, maar in me­nig schuurtje in de lage landen werd driftig gedraaid, geboord, gelast en gefreesd aan toren is nu eenmaal een materie die in de praktijk geleerd en uitgevoerd moet worden.

motoren met een maximale inhoud van 50 cc. De startvelden bij nationale races puil­den uit. Zo populair was de klasse!

In 1983 werd de 50-cc door toedoen van de FIM om zeep geholpen. De klasse ver­loor haar WK-status en werd vervangen door de 80-cc'ers, die een aantal jaren la­ter eveneens verdwenen.

Met het verdwijnen van de kleinste weg-raceklasse nam ook het aantal tuners van tweetaktmotoren snel af. Een logische zaak, want er was geen mogelijkheid meer om met „opgevoerde brommers" te gaan racen. Het tunen van motoren is nu eenmaal een materie die in de praktijk

Geleerd en uitgevoerd moet worden.


Initiatiefnemer Aalt Toersen (Van Veen-Kreidler) dendert in 1969-outfit over de klinkers te Woerden

Achter de Jamathi's uit 1968,  1970,  1971 en 1974 staan (v.l.n.r.) de oud-Jamathi­coureurs Juup Bosman, Geert Keen, Jan Mijwaart, Aalt Toersen, Jan Thiel, Theo Timmer, Cees van Dongen, Jan Bruins en Peter Pauw



tekst en foto's: Henk

Keulemans



Perfekt


Aalt Toersen, een van de bekendste „ma­tadoren op minimotoren", liep al geruime tijd met het idee rond om een reunie van 50-cc-prominenten te organiseren. De oud-coureur had dit het liefst tijdens de Asser TT gedaan, maar dit idee liet zich helaas niet verwezenlijken. Gelukkig zag veteranen-toerclub „Oud maar sterk" wel wat in de ideeën van Toersen.

Op 28 augustus kreeg een perfekte orga­nisatie eer van haar werk. Er kwamen die dag niet alleen 4.000 toeschouwers naar Woerden, maar ook zo'n tachtig vader­landse 50-cc-prominenten. Onder hen on­geveer vijftig coureurs, al dan niet in ge­zelschap van hun voormalige strijdros.

De oud-50-cc-
coureurs gingen er
nog fel tegenaan.
George Looijestein
(23) voor Engelbert
Kip (8) en Aalt
Toersen (27)

Onder een stralende zon trof men elkaar op het exercitieveld in het centrum van Woerden. Rond het terrein was een „cir­cuit" (een twee meter brede klinkerstraat voorzien van strobalen) uitgezet, want er moest natuurlijk ook worden gereden (niet geracet) met de hoogtoerige 50- co'tjes.

Tweevoudig wereldkampioen Jan de Vries had de Van Veen-Kreidler uit 1973 bij zich waarmee hij wereldkampioen werd, maar werd tot toekijken gedwongen omdat hij zijn machine niet raceklaar had gemaakt. „Ik weet niet meer hoe dat moet", luidde het (twijfelachtige) exkuus van De Vries. Toen hij echter Jaap Voskamp in de men­senmassa ontwaarde, was Jan er als de kippen bij om zijn vroegere monteur aan zijn jasje te trekken. „Ik heb nog werk voor je, Jaap. Je mag dit ding weer aan het lopen maken", aldus de ex-coureur wijzend naar zijn ranke, maar zwijgende machientje. Een blik op de enigszins in staat van ontbinding verkerende, twintig jaar oude accu leerde dat dit zo niet zo maar gefikst was! Toen een groot deel van zijn vroegere konkurrenten en kollega's vervolgens wel voor hun „race" van start ging, en hij aan de kant moest blijven staan, zag je aan de ogen van De Vries dat hij er toch wel spijt van had!

Jammer genoeg kon niet iedereen uit het vroegere 50-cc-wereldje in Woerden aan­wezig zijn. Piet Zeelenberg, de vader van de huidige GP-coureur Wilco Zeelenberg, meldde Wim Spruit af. De voormalig 50-cc Derbi-coureur was tijdens een testrit voor dit evenement ten val gekomen!

Jan Huberts won in
1962 twee GP's en
vocht letterlijk en
figuurlijk heftige
duels uit met
Derbi-coureur
Angel Nieto. Op
Jarama dacht dit
duo met plezier
terug aan zijn
knokpartijen!






Een grote groep
oud-50-cc-
prominenten had
een onvergetelijke
dag in Woerden

Zeelenberg senior: „Wim had zijn Derbi weer klaar gemaakt en moest natuurlijk op de wielerbaan van Zestienhoven dat ding even proberen. Gaat-ie er in zijn normale kleren op zitten. Toen hij voor de eerste keer in de voorrem kneep, blokkeerde het voorwiel en plat ging-ie. Er zat waarschijn­lijk nog roest in de remtrommel. Natuurlijk niet naar gekeken. Nu mist Spruit het no­dige behang van zijn lichaam!"


Sleutelbeen

Zo werd Wim Spruit dus al voor de reunie uitgeschakeld. Daar bleef het niet bij, want op de dag zelf ging een gerenommeerd kollega van hem in de fout. Dat was nie­mand minder dan Teunis Ramaker. Onder grote hilariteit had de coureur uit Hattem, die in zijn beste dagen op zijn privé-Kreidler de snelle Van Veen-rijders menig keer de baas was, zich met veel pijn en moeite in zijn zwarte pak weten te hijsen. Niet alleen de jaren, maar ook de nodige kilo's deden zich gelden bij de coureurs die in hun aktieve dagen juist vederlicht moesten zijn! Ramaker verheugde zich op het „circuit" van Woerden, want juist het racen op vaderlandse stratencircuits was de specialiteit van de Nederlandse 50-cc­kampioen uit de jaren 1970 en 1971. Voor het eerst sinds lange tijd besteeg Teunis zijn tegen de 15.000 toeren per minuut jankende oranje Kreidler. Onwennig werd er aan de bezichtigingsronde begonnen. De eerste bocht verliep goed, maar voor de tweede kneep Ramaker iets te hard in de voorrem. Het gevolg laat zich raden! Teunis kwam ten val... en brak een sleutel­been! In plaats van een gezellige reunie moest de ongelukkige veteraan-coureur nu een bezoek gaan brengen aan een zie­kenhuis te Zwolle. Maar de doordouwer uit Hattem kennende zal hij bij de volgende 50-cc-reunie zeker weer (aktief) aanwezig zijn!

Op een dag als deze zijn anekdotes uit vroegere racetijden natuurlijk niet van de lucht. Tijdens de demonstratie-race moest Theo Timmer al na enkele ronden naar de kant. De bougie van zijn eencilindertje was vet geslagen. Nadat de altijd vrolijke cou­reur met een stalen gezicht eerst had geïnformeerd waar hij start- en prijzengeld kon afhalen, vertelde de 50-cc Bultaco-coureur smakelijk: „Dit is de eerste keer in mijn leven dat ik een hele wedstrijd alleen maar in de eerste versnelling heb gere­den. Afgelopen week heb ik na tien jaar mijn Bultaco maar weer eens aan het lo­pen gemaakt. Hij is nog in precies dezelf­de staat als ik hem na de laatste 50-cc-GP in Imola, eind 1983, heb opgeborgen. Dus met dezelfde versnellingbak. Ik moet zeg­gen dat de hoge eerste versnelling nou niet bepaald erg geschikt voor dit circuit was. Ha, ha!"


Toestemming

„Good old" Cees van Dongen kende een nog veel groter probleem. De Nederlandse 50-cc-titelhouder uit 1963, 1964 en 1976 had namelijk helemaal geen 50-cc-racertje tot zijn beschikking. Wel had de Rotterdammer zijn fameuze luchtgekoelde 125-cc-Yamaha naar Woerden meege-

bracht. Maar met die machine kon Van Dongen natuurlijk niet aan de race van 50­cc-prominenten deelnemen. Gezien de ci­linderinhoud zouden er zeker (terechte) protesten worden ingediend...

Om Cees toch niet tot toekijken te veroor­delen - dat zou voor deze opa met zoveel racebloed in de aderen ongetwijfeld dode­lijk zijn geweest - kreeg hij van de „wed­strijdleiding" toestemming om op zijn fraaie DMF-bromfiets uit 1955 te starten. In de stijl van Kevin Schwantz, dat gold overigens alleen voor het design van zijn helm, en op sandalen (!) draaide een nog altijd fanatieke Van Dongen vervolgens zijn rondjes. Dit optreden was eenmalig, want volgens de laatste berichten heeft Cees onlangs in België de Kreidler terug­gevonden waarmee hij aan het eind van

de jaren zeventig zijn laatste races reed. Bij een volgende reunie zal er dus terdege rekening moeten worden gehouden met Cees van Dongen!

Tussen alle oud-50-cc-coureurs en mon­teurs kwamen we ook Harrie de Boer te­gen. In de wereld van de borrelglaasjes-klasse was mallenmaker De Boer vooral bekend als producent van de fameuze DRM-cilinders. Omdat eigenbouwkon­strukties tegenwoordig nagenoeg zijn ver­dwenen, viel er voor de konstrukteur uit De Meern geen droog brood meer aan de racerij te verdienen. Maar voor het eerst sinds vele jaren konstateert De Boer weer een opleving van de doe-het-zelver in de Nederlandse wegracerij: „Ik heb onlangs een opdracht gekregen om een cilinder voor de 50-cc-Yamaha te maken. Buiten de nieuw ingestelde 50-cc-klasse wint ook het bromfietsracen in Nederland aan po­pulariteit en dat kan alleen maar als posi­tief worden aangemerkt."

Terwijl Engelbert Kip konstateerde dat hij zich nog nooit voor veteraanraces had geïnteresseerd, maar dat gezien zijn leef­tijd en na de belevenissen van deze dag nu wel moest gaan doen, draaide Aalt Toersen in Woerden verreweg de meeste rondjes. Aalt was duidelijk in zijn element. Niet alleen omdat hij na heel wat uurtjes restauratiewerk eindelijk zijn Van Veen-Kreidler uit 1969 de sporen kon geven. Nee, de grote man achter deze reunie ge­noot vooral omdat hij en zijn vrouw Adrie zoveel oud-50-cc-rominenten een onver­getelijke dag hadden bezorgd.

Toch heeft Aalt Toersen nog steeds één grote wens: „Ik zou zo graag met de hele 50-cc-club nog een keer voor heel veel publiek op het circuit van Assen willen rij­den." Een idee voor de TT in 1994 mis­schien?

Bij gebrek aan een 50-cc-racer mocht Cees van Dongen op zijn DMF-bromfiets uit 1955 starten





Het Van Veen-Kreidler-team uit vroeger tijden. Jan de Vries (I) op de machine waarmee hij in 1973 wereld­kampioen werd en Aalt Toersen op zijn 1969-Kreidler.

Achter het tweetal Jos Schurgers, geflankeerd door de monteurs Feiko Wiersma (I) en Jaap Voskamp

Borrelglaasjes. Zo werden, met zekere vertedering, de 50 cc racemonstertjes genoemd in de tijd dat zoveel Nederlandse cou­reurs er het racevak op leerden en er mee schitterden. Zelfs wereld­kampioenschappen kwamen er mee in Nederlandse handen.

Een bijzonder categorie racemoto­ren, die helaas in het internationa­le racegeweld ten onder gingen.

Jammer, vond een aantal leden van de vetera­nentoerclub "Oud maar Sterk" en men besloot er iets aan te doen. En zoals wij al eerder meld­den, hebben enige OmS-leden onder leiding van de oud-racer Frans Vos enige manden gewerkt aan het opnieuw preparcren van hun veteranen 50 cc'ers, alle gebouwd voor 1970.0p 15 mei jongstleden kon men proefrij­den en de motoren optimaal afstellen op het industrieterrein van de gemeente Woerden, mogelijk gemaakt door de spontane toestem­ming die deze lokale overheid hiervoor had gegeven. Gezegd mag worden dat de eigenaars veel werk van hun machientjes hebben gemaakt. Zo waren er twee zelfbouw Eysinks, van Dick Pruiksma en Joop van Genderen, in het rennersveld te bewonderen en had Willem van Dillen in een tijd van twee weken, nadat de motor gereed was, uit een hoop onderdelen

                De mannen van het eerste uur, met in het midden Frans Vos.
Gehurkt bij het achterwiel van de Jamathi van Willem van Dillen oud-amateurrenner en
                          nog steeds verwoed veteraanracer Piet Kramer.

     

50 CC RACERS


OPNIEUW  VAN  START


Borelglaasjes in Woerden

36 Het MotorRijwiel 5/1993

een perfecte Jamathi startklaar op het asfalt gekregen. Verder signaleerden we enkele Van Veen Kreidlers, een Benelli, een Gilera en ook enkele zwaardere machines als een MZ uit 1963, bereden door Paul van Leeuwen, en een NSU Fox uit 1958. Naast Frans Vos was ook oud-renner (en nog steeds meer dan enthou­siast veteraanracer) Piet Kramer aanwezig om de nieuwbakken coureurs met het wegdek en alle kneepjes van het racen vertrouwd te maken.

Tijdens het Nationaal Veteraan Treffen op 28 augustus in Woerden zullen deze mensen hun kunnen demonstreren op een stratencircuit dat rond het Exercitieveld wordt afgezet. Tevens zal op deze dag een aantal prominente ex-50-cc­rijders uit de jaren '60 en '70 die hun sporen in de 17 van Assen verdiend hebben, met hun racers aanwezig zijn. We noemen Aalt Toersen, Jan Thiel, Jan van Veen, Jan de Vries, Theo Timmer en Henk van Kessel.

Het kenmerkende, snerpende geluid van deze ranke racertjes zal zeker weer te horen zijn en de nostalgische lucht van hete race-olie weer opgesnoven kunnen worden; alle zintuigen komen dus aan bod bij het genieten van al dit fraais uit de recente motorhistorie tijdens het mede door Het MotorRijwiel gesponsorde Nationaal Veteraan Treffen. Door de firma van Veen zullen enkele fabrieksracers wan het merk Kreidler worden tentoongesteld. Ook zal getracht worden om de winnende machine van de TI' van Assen 1968, de Jamathi met start­nummer 22 en destijds bereden door de helaas veel te vroeg overleden Paul Lodewijkx, naar Woerden te krijgen. Een ieder die in het bezit is van een 50 cc racer van voor 1970 (zowel fabrieks- als eigenbouw en waarbij niet wordt bedoeld een opgevoerde bromfiets) en interes­se heeft om ook zijn machine weer eens tijdens evenementen tot leven te laten komen, kan alle informatie hierover inwinnen bij de secretaris van het Oud maar Sterk 50 cc Racing Team, D.P. Pruiksma, Valkenstraat 16, 4132 BC Via­nen, telefoon 03473-71455.

Het Nationaal Veteraan Treffen biedt echter nog veel meer: er zijn ook nog enige demorace's in de 125 en 250 cc klassen, verzorgd door rij­ders van de Historische Motorsport Vereniging. Aan de start zullen ondermeer verschijnen Frans Visbach op Eysink (zie ook het verhaal van de TT-Eysink in dit nummer), Dick Eysink op uiteraard een familieprodukt, Frans Vos op MZ, Theo van der Valk op Eysink, Chris Bek­kenkamp op BSA Bantam en ook MotorRijwiel-redacteur Wim Marijnis is, natuurlijk op Eys­ink, van de partij. Ter verluchtiging van het geheel zal een ronde-Miss de coureurs begeleiden. Verder zal op deze dag door gezellige zit­jes op het terrein, een grote onderdelenmarkt en een kleine toerrit, de befaamde Kaasrit, van ongeveer 50 kilometer met enkele leuke con­trolepunten, getracht worden een sfeer van de jaren '60 te creëeren.

Ook van de partij in Woerden:
de door Frans Vos geprepareerde 50 cc Benelli van J.A.C. van Rest


Oud maar Sterk voorzitter Anton van de Wilt had zijn 125 cc NSU Fox van 1955 ook naar

Woerden gebracht om de puntjes op de i te zetten.


Willem van Dillen moest Deel wal onderdelen zelf maken voordat zijn van 1970 daterende Jamathi er weer raceklaar bij stond.



Ook het MotorRijwiel is uiteraard met een stand aanwezig op dit grote openlucht evenement voor historische motoren, scooters en bromfietsen. Kom `ns langs!


                      Tekst: Hans van Dissel

                      Foto's: Patrick van Griethuysen, Anton van de Wilt


                                        Het MotorRijwiel 5/1993  37

Oud-renner
Frans Vos bestudeert
aandachtig details
van een strak geprepareerde
Gilera tijdens de
trainingsdag in
Woerden op 15 mei.



Open dat gas! Voorovergebogen achter het
piepkleine ruitje komt Erik Veenendaal op
zijn Kreidler aanstormen.



Hoe zit dat nu precies? De '69 Kreidler van Erik Veenendaal.